Fijn stof is de grootste boosdoener

Wat maakt fijn stof nou zo schadelijk? De naam fijn stof zegt het eigenlijk al: het gaat om erg fijne stofdeeltjes die je niet ruikt of ziet, maar wel inademt. Vooral de heel kleine fijn stof deeltjes kunnen erg diep het lichaam binnendringen, via de longen tot in de bloedbaan en daar schade aanrichten. Ook bij concentraties onder de wettelijke grenswaarden heeft fijn stof gezondheidseffecten. Pas de laatste jaren is bekend dat deze niet alleen ontstaan na inademen van tijdelijk verhoogde concentraties fijn stof, maar ook na jarenlang wonen op een plek met lagere (gemiddelde) waarden. Vooral kwetsbare mensen, zoals zieken, kinderen of ouderen kunnen klachten krijgen door inademen van fijn stof. Maar ook gezonde mensen lopen het risico op een hartziekte of longkanker.

Effecten in Nederland

Door blootstelling aan fijn stof hebben honderdduizenden Nederlanders een verminderde longfunctie en tienduizenden Nederlanders luchtwegklachten en klachten aan hart en bloedvaten. Deze klachten kunnen zo ernstig zijn dat je voor behandeling naar het ziekenhuis moet. Dit gebeurt jaarlijks bij ongeveer 3000 Nederlanders. Eenzelfde aantal Nederlanders (3000) overlijdt hierdoor enkele maanden eerder door deze acute klachten. Door langdurige blootstelling aan fijn stof zorgt ervoor dat alle Nederlanders gemiddeld 1 jaar eerder overlijden vergeleken bij de situatie dat de lucht die we inademen helemaal schoon zou zijn.

Meer risico langs drukke wegen

Vooral fijn stof in uitlaatgassen van verbrandingsmotoren is schadelijk. Uit onderzoek blijkt dat er een hogere kans bestaat op sterven aan een long- of hartziekte bij mensen die vlakbij een snelweg (minder dan 100 meter afstand) of een drukke stadsweg (minder dan 50 meter afstand) wonen. Ook luchtwegklachten komen vaker voor bij bewoners langs drukke wegen. Het valt echter niet te zeggen bij wie precies gezondheidseffecten zullen optreden. Presentatie van onderzoeksuitkomsten gebeurt meestal in algemene kansen en die zijn niet zomaar van toepassing op ieder individu. Zelfs bij mensen die gevoelig zijn voor luchtverontreiniging, - long- of hartpatiënten, mensen onder de 18 jaar of boven de 65 jaar - is het niet zeker dat zij klachten zullen krijgen; wel is de kans op klachten groter.