Spring naar het artikel

Asbest

Vertalen

Translate

Use Google to translate this website. We take no responsibility for the accuracy of the translation.

Asbest is een verzamelnaam van stoffen die zijn opgebouwd uit zeer kleine, naaldachtige vezels.

Wat is asbest?

Asbest is tot de jaren negentig vaak gebruikt om zijn goede eigenschappen: het is sterk, slijtvast, bestand tegen hoge temperaturen, isolerend en bovendien goedkoop. Het is gebruikt voor allerlei doeleinden en vaak verwerkt in gebouwen en woningen. De meest toegepaste soorten zijn wit asbest, blauw asbest en bruin asbest. De kleur zegt trouwens niets over het type asbest. Blauwe platen met asbest bevatten dus niet per definitie blauw asbest.

De slechte kant van asbest werd duidelijk toen bleek dat asbest de kans op het krijgen van kanker verhoogt. Asbestvezels die in de lucht zweven, kunnen namelijk bij het inademen diep in de longen doordringen en na vele jaren longkanker of longvlies- of buikvlieskanker veroorzaken.

Bij asbest wordt een verschil gemaakt tussen hechtgebonden asbest en niet-hechtgebonden asbest. Dit verschil is belangrijk omdat het iets zegt over de kans dat asbestvezels in de lucht komen. Bij hechtgebonden asbest zitten de vezels vast in het materiaal en kunnen ze niet zomaar in de lucht komen. Alleen wanneer het materiaal wordt beschadigd komen vezels vrij. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij boren, zagen of schuren, of wanneer het materiaal breekt. Onbeschadigd materiaal met hechtgebonden asbest hoeft niet meteen verwijderd te worden. Bij niet-hechtgebonden asbest zitten de vezels niet goed vast in het materiaal en is er een grote kans dat de vezels in de lucht komen.

Hoe kunt u in contact komen met asbest?

Niet iedereen die asbestvezels inademt, krijgt daardoor kanker. Of iemand kanker krijgt door asbest wordt vooral bepaald door de hoeveelheid asbestvezels die hij heeft ingeademd. Dit is weer afhankelijk van de hoeveelheid asbestvezels in de lucht en hoelang iemand deze lucht heeft ingeademd. Ook speelt de soort asbest een rol. Blauw en bruin asbest geven een iets grotere kans op het krijgen van kanker dan wit asbest. Door slijtage van materiaal waarin asbest is verwerkt, zoals remvoeringen van vrachtwagens, bevat de buitenlucht die we inademen asbestvezels. De hoeveelheid asbestvezels in de buitenlucht is sinds de jaren tachtig afgenomen omdat asbest steeds minder wordt gebruikt. Toch ademt iedereen in zijn leven nog steeds miljoenen asbestvezels in.

Wat zijn de gezondheidsrisico’s van asbest?

In juni 2010 heeft de Gezondheidsraad het risico van asbest opnieuw beoordeeld. Asbest blijkt gevaarlijker dan eerder werd aangenomen. De gevaren van het inademen van asbestdeeltjes worden nu ongeveer 30 tot 40 keer groter ingeschat dan vroeger. Dit betekent dat blootstelling aan asbest een groter risico oplevert dan tot nu toe werd gedacht. Maar de kans om kanker te krijgen door het inademen van asbest uit de buitenlucht is, ook met deze nieuwe inschatting, zeer klein, namelijk ongeveer 1 op de miljoen bij levenslange blootstelling.

Ter vergelijking:

  • Iedereen in Nederland heeft een gemiddelde kans van ongeveer 30% om kanker te krijgen. Dit hangt af van allerlei factoren, zoals leefgewoonten (roken, voeding), erfelijke factoren, etc.
  • Meeroken: de extra kans op het krijgen van kanker is voor iemand die zijn leven lang met iemand in huis woont die 10 sigaretten per dag rookt, ongeveer 0,1% (1 op 1000).
  • Roken: de extra kans op het krijgen van kanker, voor iemand die zijn leven lang 10 sigaretten per dag rookt, is ongeveer 10% (1 op 10).

Een tijdelijke, korte blootstelling aan een grote hoeveelheid asbest vergroot de kans op het krijgen van kanker een klein beetje. Het grootste risico van asbest is aanwezig bij langdurige blootstelling aan grote hoeveelheden asbestvezels in de lucht. Dit soort blootstelling vond vooral vroeger plaats in sommige werksituaties, waarbij werknemers jarenlang, dag in dag uit, heel grote hoeveelheden asbest hebben ingeademd. Daarom is er nu een strenge regelgeving, die ervoor moet zorgen dat mensen zo min mogelijk worden blootgesteld aan asbestvezels.

Welke maatregelen neemt u om contact met asbest te vermijden?

In veel woningen die vóór 1993 zijn gebouwd, is materiaal toegepast waarin asbest is verwerkt. Asbest kan bijvoorbeeld in brandwerende platen zitten, in vensterbanken of in vloerbedekking. Vaak gaat het om hechtgebonden asbest. Dat betekent dat de asbestvezels vastzitten in het materiaal en niet vrij kunnen komen. Problemen voor de gezondheid zijn dan niet te verwachten. Alleen wanneer het materiaal wordt beschadigd, komen vezels vrij. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij boren, zagen of schuren. Soms is in woningen niet-hechtgebonden asbest aanwezig, bijvoorbeeld in de onderlaag van sommige (oudere) vinylvloerbedekking. Als deze vloerbedekking wordt verwijderd kunnen makkelijk vezels vrijkomen. Asbestvezels kunnen enige tijd in de lucht blijven zweven. Na verloop van tijd zakken de vezels naar beneden, maar daarna kunnen ze ook weer opdwarrelen.

Het is belangrijk om zorgvuldig met asbest om te gaan. Boor, schuur of zaag daarom niet in materiaal waarin asbest is verwerkt. Asbesthoudende vloerbedekking kan men het beste gewoon laten liggen, behalve als hij is versleten of beschadigd. Bij beschadiging van materiaal waarin asbest is verwerkt moeten maatregelen worden genomen. Soms betekent dat het afdekken, behandelen (impregneren) of laten verwijderen van het materiaal.

In 2024 worden asbestdaken verboden. Dat betekent dat asbestdaken tegen die tijd moeten zijn vervangen. Meer informatie kunt u vinden op de website van Milieu Centraal.