Spring naar het artikel

Asbest

Vertalen

Translate

Use Google to translate this website. We take no responsibility for the accuracy of the translation.

Wat is asbest?

Asbest is een verzamelnaam van stoffen die zijn opgebouwd uit zeer kleine, naaldachtige vezels. Asbest is tot de jaren negentig vaak gebruikt om zijn goede eigenschappen: het is sterk, slijtvast, bestand tegen hoge temperaturen, isolerend en bovendien goedkoop. Het is gebruikt voor allerlei doeleinden, onder meer in gebouwen en woningen. De meest toegepaste soorten zijn wit asbest, blauw asbest en bruin asbest. De kleur zegt trouwens niets over het type asbest. Blauwe platen met asbest bevatten dus niet per definitie blauw asbest.

De slechte kant van asbest werd duidelijk toen bleek dat asbest de kans op het krijgen van kanker verhoogt. Asbestvezels die in de lucht zweven, kunnen namelijk bij het inademen diep in de longen doordringen en na vele jaren longkanker of longvlies- of buikvlieskanker veroorzaken.

Hechtgebonden en niet-hechtgebonden asbest

Bij asbest wordt een verschil gemaakt tussen hechtgebonden asbest en niet-hechtgebonden asbest. Dit verschil is belangrijk omdat het iets zegt over de kans dat asbestvezels in de lucht komen. Bij hechtgebonden asbest zitten de vezels vast in het materiaal en kunnen ze niet zomaar in de lucht komen. Alleen wanneer het materiaal wordt beschadigd komen vezels vrij. Onbeschadigd materiaal met hechtgebonden asbest hoeft vaak niet meteen verwijderd te worden. Bij niet-hechtgebonden asbest zitten de vezels niet goed vast in het materiaal en is er een grote kans dat de vezels in de lucht komen.

Hoe kunt u in contact komen met asbest?

Door slijtage van materiaal waarin asbest verwerkt is, zoals remvoeringen van vrachtwagens, bevat de huidige buitenlucht die we inademen asbestvezels. De hoeveelheid asbestvezels in de buitenlucht is sinds de jaren 80 afgenomen omdat asbest steeds minder wordt gebruikt. Toch ademt iedereen in een heel leven nog steeds miljoenen asbestvezels in.

In veel woningen die vóór 1993 zijn gebouwd, is materiaal toegepast waarin asbest is verwerkt. Asbest kan bijvoorbeeld in brandwerende platen zitten, in vensterbanken of in vloerbedekking. Vaak gaat het om hechtgebonden asbest. Het vrijkomen van asbestvezels in de lucht is dan niet te verwachten. Alleen wanneer het materiaal wordt beschadigd, komen vezels vrij. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij boren, zagen of schuren. Soms is in woningen niet-hechtgebonden asbest aanwezig, bijvoorbeeld in de onderlaag van sommige (oudere) vinylvloerbedekking. Als deze vloerbedekking wordt verwijderd kunnen makkelijk vezels vrijkomen. Asbestvezels kunnen enige tijd in de lucht blijven zweven. Na verloop van tijd zakken de vezels naar beneden, maar kunnen daarna ook weer opdwarrelen.

Wat zijn de gezondheidsrisico’s van asbest?

De negatieve effecten van asbest werden duidelijk toen bleek dat het inademen van veel asbest de kans op het krijgen van kanker verhoogt. Asbestvezels die in de lucht zweven, kunnen namelijk bij het inademen diep in de longen doordringen en na vele jaren longkanker of longvlies- of buikvlieskanker veroorzaken.

Een tijdelijke, korte blootstelling aan een grote hoeveelheid asbest vergroot de kans op het krijgen van kanker een klein beetje. Het grootste risico van asbest is aanwezig bij langdurige blootstelling aan grote hoeveelheden asbestvezels in de lucht. Dit soort blootstelling vond vooral vroeger plaats in sommige werksituaties, waarbij werknemers jarenlang, dag in dag uit, heel grote hoeveelheden asbest hebben ingeademd. Daarom is er nu een strenge regelgeving,
die ervoor moet zorgen dat mensen zo min mogelijk worden blootgesteld aan asbestvezels.

Niet iedereen die asbestvezels inademt, krijgt daardoor kanker. Of iemand kanker krijgt door asbest wordt vooral bepaald door de hoeveelheid asbestvezels die iemand heeft ingeademd. Dit is weer afhankelijk van de hoeveelheid asbestvezels in de lucht en de duur dat iemand deze lucht heeft ingeademd. Ook speelt de soort asbest een rol. Blauw en bruin asbest geven een iets grotere kans op het krijgen van kanker dan wit asbest.

De kans om kanker te krijgen door het inademen van asbest uit de buitenlucht is zeer klein, namelijk ongeveer 1 op de miljoen bij levenslange blootstelling

Ter vergelijking:

  • Iedereen in Nederland heeft een gemiddelde kans van ongeveer 30% om kanker te krijgen. Dit hangt af van allerlei factoren, zoals leefgewoonten (roken, voeding), erfelijke factoren, etc.
  • Meeroken: de extra kans op het krijgen van kanker, voor iemand die zijn leven lang met iemand in huis woont die 10 sigaretten per dag rookt, is ongeveer 0,1% (1 op 1000).
  • Roken: de extra kans op het krijgen van kanker, voor iemand die zijn leven lang 10 sigaretten per dag rookt, is ongeveer 10% (1 op 10).

Welke maatregelen neemt u om contact met asbest te vermijden?

Het is belangrijk om zorgvuldig met asbest om te gaan. Boor, schuur of zaag daarom niet in materiaal waarin asbest is verwerkt! Asbesthoudende vloerbedekking kan men het beste gewoon laten liggen, behalve als het is versleten of beschadigd. Bij beschadiging van materiaal waarin asbest is verwerkt moeten maatregelen worden genomen. Soms betekent dat het afdekken, behandelen (impregneren) of laten verwijderen van het materiaal.

In 2024 komt er een verbod op asbestdaken. Dat betekent dat asbestdaken tegen die tijd moeten zijn vervangen. Meer informatie kunt u vinden op de website van Milieu Centraal.