Spring naar het artikel

Buitenwater en uw gezondheid

Vertalen

Translate

Use Google to translate this website. We take no responsibility for the accuracy of the translation.

In Zuid-Holland kun je op veel plekken in de natuur zwemmen. Er zijn plassen en meren aangewezen als officieel zwemwater. In Rotterdam is de Kralingse Plas daar een voorbeeld van.

Wie controleert de kwaliteit van het zwemwater?

De provincie Zuid-Holland wijst jaarlijks de zwemwaterlocaties in natuurwater aan. Dit zijn de officiële locaties waar om de twee weken de kwaliteit en veiligheid wordt beoordeeld tijdens het zwemwaterseizoen (1 mei tot 1 oktober). De naleving en het handhaven van de voorschriften voor zwemmen in natuurwater in geheel Zuid-Holland ligt bij de Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH), die de waterkwaliteit controleert. Vooral bij hoge temperatuur  kan de kwaliteit van het water snel veranderen. Hieronder enkele van de belangrijkste risico's van zwemmen in oppervlaktewater.

Wat zijn de risico's met zwemmen in buitenwater?

Sommige mensen hebben na het zwemmen last van jeuk, huiduitslag of hoofdpijn. Die klachten kunnen door het zwemwater komen. Planten, algen, bacteriën of andere organismen in het water kunnen gezondheidsklachten bij de mens veroorzaken. Ook honden die in het water zwemmen, kunnen er last van hebben.

We adviseren om direct contact met slootwater te vermijden, ook vanwege het (zeer kleine) risico op de een infectie met leptospirose-bacteriën. Deze bacteriën worden door ratten uitgescheiden. Sproei uw tuin niet met slootwater. Mocht u toch contact hebben met slootwater, gebruik dan beschermende kleding, waaronder rubber handschoenen en laarzen. Laat geen voedsel of afval achter omdat ratten hier op af kunnen komen. Overlast van ratten kan gemeld worden aan de afdeling plaagdierbeheersing van de gemeente.

Het grootste gevaar voor zwemmers is echter niet de waterkwaliteit, maar vooral het zwemmen of springen op onveilige locaties. Scheepvaart, stromingen en objecten in het water vormen daarbij de grootste bedreigingen. Zwemmen in rivieren en kanalen is zeer gevaarlijk door de scheepvaart en de stroming van het water. Ga alleen zwemmen op de officiële zwemplekken.

Waar vindt u actuele informatie over het zwemwater?

Actuele informatie over de kwaliteit van het zwemwater kunt u vinden op zwemwater.nl. Heeft u vragen of heeft u dode dieren of feces gesignaleerd in het buitenwater? Tijdens het zwemseizoen kunt u bellen met de zwemwatertelefoon (0800 - 90 36) of u kunt een e-mail sturen naar zwemwater@odmh.nl. Neem bij ernstige klachten altijd contact op met uw huisarts. 

Wat is het?

Blauwwier, ook wel blauwalg genoemd, is eigenlijk een bacterie, de cyanobacterie om precies te zijn. Bij warm weer groeit deze snel in zoet oppervlaktewater om zo dichte drijflagen te vormen. Die lijken veel op wieren en algen, vandaar de benaming. De bacteriën hebben meestal een blauwgroene kleur, soms is de kleur rood-bruin.

Kan het kwaad?

Als de drijflaag heel dicht wordt, sterven de bacteriën af en gaat ze stinken. Daarbij scheiden ze giftige stoffen af die bij bepaalde concentraties giftig zijn en dus schadelijk zijn voor mens en dier. Wie in water met veel blauwwier/blauwalg zwemt, kan dit gif via de mond in het lichaam krijgen. Vooral kinderen zijn kwetsbaar, omdat zij gemakkelijker een slok water binnen krijgen.

Wat merkt u ervan?

Door het gif kunt u last krijgen van misselijkheid, hoofdpijn, braken, diarree, koorts en huidirritatie. Via de huid kan het gif het lichaam niet binnendringen, maar contact met de huid kan mogelijk irritaties en jeuk veroorzaken. Klachten treden ongeveer twaalf uur na blootstelling op en kunnen soms vijf dagen aanhouden. Over het algemeen verdwijnen de klachten vanzelf.

Wat doet u ertegen?

Let op waarschuwingsborden op de oever van het zwemwater. Ga niet het water in als er wordt gewaarschuwd voor blauwalg. Gaat u toch zwemmen, trek dan daarna uw natte badkleding direct uit, neem een douche, wrijf uw huid goed droog en trek droge kleding aan.

Wat is het?

De bacterie clostridium botulinum is de veroorzaker van botulisme. Deze bacterie komt van nature voor in water en kan aanwezig zijn in de darmen van (water)vogels. Dieren kunnen botulisme krijgen door het eten van vliegenlarven of weefseldeeltjes die afkomstig zijn van dode besmette dieren.

Wat merkt u ervan?

Botulisme komt voor bij watervogels en vissen, vooral als het water warmer is dan 20°C wat in de zomer vaak het geval is met ondiep en stilstaand water. Dat zijn ideale omstandigheden voor de bacterie om zich snel in het kadaver van een dier te vermenigvuldigen. Er komt een zenuwverlammend gif vrij. Dieren die van het kadaver eten en het gif zo binnen krijgen, vertonen verlammingsverschijnselen aan kop, nek, vleugels en poten en zullen uiteindelijk sterven.

Is botulisme gevaarlijk voor u?

Er zijn verschillende soorten botulisme bekend. Het type dat in Nederland bij vogels en vissen voorkomt, is voor zover bekend niet gevaarlijk voor de mens. Maar als een met botulisme besmet kadaver lang blijft liggen, kan zich hierin ook een voor de mens gevaarlijk type botulisme ontwikkelen. Als u zieke of dode dieren aantreft in het water, meld dit dan bij de gemeente of de waterbeheerder. Raak de dieren niet aan en ga uit voorzorg op die plaatsen niet in het water.

Wat is het?

Leptospirae zijn bacteriën die de ziekte van Weil veroorzaken. De rat is verantwoordelijk voor de verspreiding. Een besmette rat kan via zijn urine de bacterie overbrengen op de mens. De rat plast vooral in water, maar ook langs de kant van waterpartijen. U kunt besmet raken door zwemmen in open water of door op blote voeten langs de waterkant te lopen. De bacterie dringt binnen via wondjes in de huid en via de slijmvliezen van ogen en neus. Hoe groot de kans op besmetting is, weten we niet omdat het percentage besmette ratten onbekend is.

Wat merkt u ervan?

Na besmetting duurt het ongeveer vijf tot veertien dagen voordat u ziek wordt. Kenmerkende klachten van de ziekte van Weil zijn plotselinge hoge koorts, hoofd- en spierpijn, rode ogen, huiduitslag en een stijve nek. Als u deze klachten heeft, kunt u het beste naar uw huisarts gaan. De ziekte van Weil kan de nieren en de lever aantasten.

Wat is het?

De larven van een worm, de schistosoma, kunnen zwemmersjeuk teweegbrengen. Voor hun verdere ontwikkeling zijn deze larven zijn op zoek naar een watervogel. Het kan zijn dat ze zo per ongeluk bij een zwemmer terechtkomen. Een larve dringt door in de huid, maar kan daar niet overleven en zal ten slotte sterven.

Wat merkt u ervan?

Wat u ervan merkt is te vergelijken met een muggenbult. Vooral bij grote aantallen kan dit voor een vervelend tintelend gevoel zorgen. De huiduitslag is hinderlijk, maar niet gevaarlijk. Na een paar dagen gaan de klachten vanzelf over.

Wat doet u ertegen?

Het is verstandig om na het zwemmen natte badkleding direct uit te trekken, te douchen, de huid goed droog te wrijven en droge kleding aan te trekken. Dat vergroot de kans om klachten te voorkomen.