Spring naar het artikel
Vertalen

Translate

Use Google to translate this website. We take no responsibility for the accuracy of the translation.

Op verschillende plaatsen in Nederland is de bodem vervuild met lood. Dat is niet goed voor de gezondheid. Zeker niet voor jonge kinderen.

Contact met lood kan invloed hebben op het leervermogen van kinderen. Vooral voor jonge kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 7 jaar kan lood schadelijk zijn. De GGD wil daarom zoveel mogelijk voorkomen dat kinderen in aanraking komen met lood. Er is de afgelopen jaren al veel gedaan om te voorkomen dat mensen lood binnenkrijgen. Lood is bijvoorbeeld uit verf en uit benzine gehaald. En in veel woningen zijn waterleidingen van lood weggehaald en vervangen. Maar dat is niet in alle woningen het geval en dus moeten bewoners en huiseigenaren van woningen gebouwd voor 1960 alert zijn op de aanwezigheid van loden waterleidingen.

Aandacht voor lood blijft belangrijk, omdat uit onderzoek is gebleken dat kinderen lood gemakkelijker in hun lichaam opnemen dan eerst werd gedacht.

Hoe komt lood in onze leefomgeving?

Vroeger werd het afval uit huizen en werkplaatsen vaak in de directe omgeving weggegooid. In Nederland zijn de bodems van veel binnensteden opgehoogd met dat stadsafval en puin. Het afval was vaak vervuild met stoffen zoals lood.

Daarnaast waren er vroeger veel bedrijven die met lood werkten, verffabrieken bijvoorbeeld. Veel van die bedrijven zijn gestopt en gesloopt. Nu staan er huizen met tuinen en liggen er kinderspeelveldjes. Maar op sommige plekken is nog lood in de bodem aanwezig. Bovendien werd vroeger in de loodwit-industrie paardenmest gebruikt in het productieproces. De met lood vervuilde paardenmest werd vervolgens veel in tuinen en op akkers gebruikt als meststof. Zo is soms ook de grond in de omgeving van bedrijven vervuild met lood.

Voorkom contact met lood

De GGD Rotterdam-Rijnmond geeft adviezen en tips om contact met lood zoveel mogelijk te voorkomen. De adviezen zijn vooral voor ouders/verzorgers van (jonge) kinderen. Zij kunnen zelf eenvoudige maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat hun kinderen minder met lood in contact komen. Hiermee kunnen ouders het gezondheidsrisico voor hun kinderen voor een groot deel beperken. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat kinderen na het buitenspelen goed de handen wassen.

Hoe krijg ik lood binnen en wat kan ik doen?

Er zijn verschillende manieren waarop jonge kinderen en volwassenen lood kunnen binnenkrijgen:

Buitenspelen op vervuilde grond

Kinderen kunnen lood uit de bodem binnenkrijgen als zij vingers met grond in hun mond steken. De grond die ze in hun mond krijgen kunnen ze doorslikken. Als jonge kinderen tot en met 7 jaar te veel lood binnenkrijgen, kan dat van invloed zijn op hun leervermogen.

  • Leg gras of een schone laag grond op plekken waar kinderen spelen. En kies voor een zandbak met schoon zand. Eventueel kunt u ook tegels neerleggen. Het nadeel daarvan is echter dat u meer wateroverlast kunt krijgen bij heftige regen.
  • Laat uw kinderen hun handen wassen na het buitenspelen. En doe dat zelf ook na tuinieren in eigen tuin en voor het eten.

Groenten eten van vervuilde grond

Groenten die op vervuilde grond groeien, kunnen lood uit de bodem opnemen. Door het eten van zulke groente (uit eigen tuin), kunt u of uw kinderen lood binnenkrijgen. Dit hangt af van het soort groente en de hoeveelheid die ervan gegeten wordt.

  • Gebruik voor het telen van groenten plantenbakken met schone aarde.
  • Spoel zelfgekweekte groenten en fruit grondig af.
  • Doe uw schoenen uit bij het naar binnen lopen.
  • Stofzuigen en dweilen: zuig en dweil uw huis regelmatig. Vooral als u of uw kinderen met grond aan hun voeten binnenkomen.

Oude loden waterleidingen

Vroeger werden waterleidingen vaak van lood gemaakt. In oude huizen met zo’n oude waterleiding kan daardoor lood in het drinkwater komen. In nieuwe woningen zijn de waterleiding niet van lood, maar bijvoorbeeld van koper, staal of kunststof. Soms zijn sommige onderdelen nog wel van lood. In het begin van het gebruik van nieuwe leidingen (de eerste drie maanden) kan daarom een beetje lood in het drinkwater komen. U leest hierover meer  op de website van het RIVM.

  • De meest effectieve manier om blootstelling aan lood te verminderen is het vervangen van loden waterleidingen. Als u zelf eigenaar bent, kunt u dat zelf laten doen. Als u een huurwoning heeft, kunt u de huiseigenaar vragen dit te doen, maar deze is niet verplicht om dit te doen.
  • Gebruik als uw huis loden waterleidingen heeft - voor de bereiding van flesvoeding voor kinderen bron- of flessenwater in plaats van kraanwater. Let op: met filteren of koken verdwijnt het lood niet uit het water.
  • Ook voor jonge kinderen tot en met zeven jaar is het beter om bron- of flessenwater te gebruiken om de blootstelling aan lood zoveel mogelijk te verminderen.
  • Gebruik koud kraanwater om eten klaar te maken of om warme dranken te maken. Warm kraanwater is niet goed om bijvoorbeeld thee of koffie te zetten. In warm water kunnen meer metalen zitten (dus ook lood) dan in koud water.
  • Het doorspoelen van leidingen kan de hoeveelheid lood in het water verlagen als het water een aantal uren stil heeft gestaan. Een garantie dat de hoeveelheid lood in het water voldoende is verlaagd, is er alleen niet. U kunt elke ochtend de kraan twee minuten laten lopen voordat u water gebruikt. Gebruik dit water niet om te drinken. U kunt er wel andere dingen mee doen, zoals douchen of schoonmaken.
  • Heeft u nieuwe waterleidingen? Laat dan de eerste drie maanden elke ochtend de kraan twee minuten lopen. Gebruik dit water niet om te drinken. U kunt er wel andere dingen mee doen.
  • Heeft u nieuwe kranen? Laat het water dan de eerste drie maanden elke ochtend tien seconden lopen. Gebruik dit water niet om te drinken.

Hobby'en met lood

Het smelten van lood, bijvoorbeeld voor vislood of voor glas-in-lood ramen, kan leiden tot contact met lood. Bij het smelten en gieten van lood vindt contact vooral plaats door het inademen van de damp. Bij het renoveren van glas-in-lood kan stof met lood worden ingeademd. Inname kan ook via de mond, bijvoorbeeld als u eet of rookt tijdens de klus. Ook een slechte hygiëne, zoals het niet wassen van de handen na de klus, kan tot inname via de mond leiden. Als u niet netjes werkt kan lood op de bodem of in huisstof terechtkomen. Dat brengt risico’s voor huisgenoten met zich mee.

De GGD raadt af om thuis zelf lood te smelten. Als u toch besluit met lood te werken, neem dan de volgende maatregelen:

  • Zorg dat er geen kinderen of zwangere vrouwen in de buurt zijn.
  • Ventileer goed en/of gebruik afzuiging. Doe de klus met lood bij voorkeur buiten, in een (open) schuur of onder een afdak.
  • Gebruik werkkleding, -schoenen en eventueel een veiligheidsbril.
  • Eet, drink of rook niet tijdens de klus.
  • Zorg ervoor dat er geen lood op de grond terechtkomt.
  • Ruim eventueel gemorst lood zorgvuldig op.
  • Was uw handen direct na het gieten, ook als u beschermende handschoenen heeft gebruikt.
  • Trek de werkkleding en –schoenen na het gieten uit. Doe dit bij voorkeur buiten de woning.
  • Breng loodafval naar het milieupark (chemisch afval)

Veelgestelde vragen over lood en gezondheid

Lood heeft een effect op de ontwikkeling van de hersenen. Vooral voor jonge kinderen tot en met 7 jaar is te veel lood daarom ongezond. Hun hersenen zijn nog volop in ontwikkeling. Door te veel lood kunnen kinderen moeite krijgen met leren. Dit blijkt uit onderzoeken waarbij veel kinderen zijn onderzocht. Het is niet mogelijk om het effect van lood op het leervermogen van één kind te meten. Oudere kinderen en volwassenen krijgen bij een bodemvervuiling met lood niet zo snel te veel lood binnen. Zij lopen daarom meestal geen gezondheidsrisico.

Buitenspelen is goed voor kinderen. De gemeente wil hen dan ook stimuleren om zo veel mogelijk buiten te spelen. Om te voorkomen dat kinderen lood binnenkrijgen, heeft de GGD gebruiksadviezen opgesteld. Daarbij kunt u denken aan handen wassen na het buitenspelen, aanleggen van gras of tegels op plaatsen waar de kinderen spelen en schoenen uitdoen bij het naar binnen lopen. Alle adviezen vindt onderaan dit tekstblok. Als u de gebruiksadviezen opvolgt, kunnen de kinderen veilig spelen in de tuin. Wanneer het niet bekend is of de bodem in uw tuin vervuild is met lood, kunt u uit voorzorg de gebruiksadviezen opvolgen.

Dat is voor elke situatie anders. Het hangt af van welke groenten en fruit u eet en hoe vaak. Voor specifieke vragen over lood en gezondheid kunt u bellen met het Team Gezondheid en Milieu van de GGD Rotterdam-Rijnmond (010) 433 98 94.

Jonge kinderen tot en met 7 jaar zijn de belangrijkste risicogroep. Kinderen ouder dan 6 jaar en volwassenen lopen meestal weinig risico om via vervuilde grond te veel lood binnen te krijgen. Een kortdurend contact van een jong kind met bodemvervuiling met lood (minder dan een paar weken) heeft nauwelijks of geen nadelig gezondheidseffect. Een langer durend contact van een jong kind met bodemvervuiling met lood (meer dan een paar weken) kan mogelijk wel leiden tot een nadelig effect op het leervermogen. Voor vragen over uw specifieke situatie kunt u contact opnemen met het Team Gezondheid en Milieu van de GGD Rotterdam-Rijnmond: (010) 433 98 94.