Spring naar het artikel

Tekenencefalitis (TBE)

Vertalen

Translate

Use Google to translate this website. We take no responsibility for the accuracy of the translation.

Tekenencefalitis (TBE) is een ontsteking van de hersenen die veroorzaakt wordt door een virus dat overgebracht wordt door besmette teken.

Wat is het?

Tekenencefalitis (TBE) is een hersen(vlies)ontsteking, veroorzaakt door een virus. Het virus wordt overgebracht door teken die besmet zijn met het virus. Het TBE-virus komt voor in delen van Europa, waaronder Duitsland en Oostenrijk, in Rusland en bepaalde gebieden in Centraal-Azië. In Nederland is het virus alleen in teken gevonden op de Sallandse Heuvelrug en de Utrechtse Heuvelrug. Sinds 2016 hebben ook enkele mensen voor het eerst TBE in Nederland opgelopen. Het RIVM onderzoekt momenteel, samen met andere organisaties, wat de situatie op dit moment precies is.

Hoe kunt u het oplopen?

Het virus dat tekenencefalitis veroorzaakt wordt overgebracht door de beet van een teek die besmet is met het virus. Ook als de teek maar kort in de huid zit kan hij het virus overbrengen. Schapen, geiten en koeien kunnen ook besmet raken met het virus. Deze dieren scheiden het virus dan uit in de melk. Wanneer mensen deze besmette rauwe melk drinken kunnen zij in uitzonderlijke gevallen ook besmet raken.

Wat merkt u ervan?

De meeste mensen met tekenencefalitis vertonen geen klachten. Krijgt iemand wel klachten, dan verloopt de ziekte vaak in twee fasen. Zeven tot veertien dagen na de tekenbeet volgt een fase waarin mensen zich ziek voelen en last krijgen van koorts, vermoeidheid en hoofdpijn. Deze fase duurt meestal twee tot zeven dagen en wordt gevolgd door een periode van ongeveer een week zonder klachten. Daarna volgt de tweede fase van de ziekte met ernstige hoofdpijn, koorts en hersen(vlies)ontsteking. Dan is ziekenhuisopname nodig. Een deel van deze patiënten houdt neurologische restverschijnselen. Ongeveer 1 à 2 procent van de patiënten met een hersen(vlies)ontsteking overlijdt. Er zijn geen  medicijnen tegen tekenencefalitis.

Hoe kunt u het voorkomen?

Het zo snel mogelijk verwijderen van een teek verkleint de kans op infectie, hoewel het virus al snel na de beet wordt overgebracht. Een snelle verwijdering kan deze ziekte dus niet altijd voorkomen, maar verkleint ook de kans op andere ziekten die door teken overgebracht kunnen worden, zoals de ziekte van Lyme. Tekenbeten kunnen worden voorkomen door beschermende kleding te dragen en de onbedekte huid in te smeren met een middel dat DEET bevat. Het blijft belangrijk om uzelf of uw kinderen te controleren op tekenbeten nadat u in de natuur bent geweest. Daarnaast is het belangrijk om geen ongepasteuriseerde melk te drinken.

De belangrijkste maatregel tegen tekenencefalitis is het voorkomen van tekenbeten:

  • Blijf bij wandelingen op de paden
  • Vermijd hoog gras en struikgewas
  • Draag bedekkende kleding: lange mouwen en broek, stop uw broekspijpen in uw sokken en draag dichte schoenen

Krijgt u klachten zoals een groter wordende vlek of ring op de beetplek of koorts en ernstige hoofdpijn in de dagen na een tekenbeet? Neem dan contact op met een huisarts. Deze klachten kunnen wijzen op de ziekte van Lyme of tekenencefalitis.

Ook is er een vaccin dat voor 95 procent bescherming biedt. Op dit moment is er geen reden om in Nederland te vaccineren. Mensen die lange tijd buiten Nederland in gebieden verblijven waar tekenencefalitis veel voorkomt, kunnen dit laten doen. Dit wordt bijvoorbeeld aangeraden voor verblijf in bepaalde delen van Europa, zoals Duitsland en Oostenrijk.

Meer informatie

Op de website van het RIVM kunt u meer informatie vinden over het risico van TBE in Nederland.
Op de website van de Landelijke Coördinatie Reizigersadvisering staat vermeld in welke landen/gebieden vaccinatie geadviseerd wordt.